અમદાવાદ : શહેરના વ્યસ્ત અને ભારે વાહનવ્યવહાર ધરાવતા માર્ગો પર પદયાત્રીઓ માટે સુરક્ષિત, સરળ અને આધુનિક ક્રોસિંગની સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવા અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) દ્વારા શહેરના 10 મુખ્ય સ્થળોએ લિફ્ટની સુવિધા ધરાવતા આધુનિક ફૂટ ઓવરબ્રિજ (FOB) બનાવવાની યોજના હાથ ધરવામાં આવી છે. આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટ AMCના બ્રિજ પ્રોજેક્ટ વિભાગ દ્વારા પબ્લિક-પ્રાઇવેટ પાર્ટનરશિપ (PPP) મોડલ હેઠળ અમલમાં મૂકવામાં આવશે.
રિપોર્ટ મુજબ, AMCએ આ પ્રોજેક્ટ માટે એક્સપ્રેશન ઓફ ઈન્ટરેસ્ટ (EOI) મંગાવ્યા છે. દરેક ફૂટ ઓવરબ્રિજનો અંદાજિત ખર્ચ આશરે રૂ. 4 કરોડ જેટલો રહેશે. વ્યસ્ત માર્ગો અને રાહદારીઓની અવરજવરને ધ્યાનમાં રાખીને આ FOBને રસ્તાના સ્તરથી અલગ, એટલે કે ‘ગ્રેડ-સેપરેટેડ’ રાહદારી સુવિધા તરીકે વિકસાવવામાં આવશે.દરેક FOBના બંને છેડે પેસેન્જર લિફ્ટની સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. લિફ્ટ ઓછામાં ઓછો 2,000 કિલોગ્રામ ભાર વહન કરી શકશે અને તેમાં 20થી વધુ મુસાફરોની ક્ષમતા રહેશે. લિફ્ટ માટે મશીન રૂમ-લેસ (MRL) ટ્રેક્શન અથવા હાઇડ્રોલિક ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
ફૂટ ઓવરબ્રિજના વોકવેની પહોળાઈ ઓછામાં ઓછી 3 મીટર રાખવામાં આવશે, જ્યારે રસ્તાથી તેની વર્ટિકલ ક્લિયરન્સ ઓછામાં ઓછી 6 મીટર રહેશે. વીજ પુરવઠો ખોરવાય ત્યારે પણ લિફ્ટ અને જરૂરી સુવિધાઓ કાર્યરત રહે તે માટે દરેક FOB પર 15 KVA ડીઝલ જનરેટર અથવા ઓછામાં ઓછા 30 મિનિટના UPS બેકઅપની વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે.પ્રત્યેક ફૂટ ઓવરબ્રિજ પર સુરક્ષા વ્યવસ્થાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે. દરેક સ્થળે 10થી 16 CCTV કેમેરા લગાવવામાં આવશે અને તેનું રેકોર્ડિંગ ઓછામાં ઓછા 30 દિવસ સુધી સાચવી રાખવું ફરજિયાત રહેશે.
આ પ્રોજેક્ટ ‘ડિઝાઇન, બિલ્ડ, ફાઇનાન્સ, ઓપરેટ, મેન્ટેન એન્ડ ટ્રાન્સફર’ મોડલ હેઠળ હાથ ધરાશે. ખાનગી કન્સેશનેરને મહત્તમ 15 વર્ષનો રાહતકાળ આપવામાં આવશે. બાંધકામ માટે કુલ 14 મહિનાનો સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં સર્વે અને ડિઝાઇન માટે 2 મહિના તથા વાસ્તવિક બાંધકામ માટે 12 મહિનાનો સમાવેશ થાય છે.
બાંધકામ પૂર્ણ થયા બાદ ખાનગી કોન્ટ્રાક્ટર રાહતકાળ દરમિયાન FOBનું સંચાલન અને જાળવણી કરશે. દરેક FOBને પૂર્ણતા પ્રમાણપત્ર મળ્યા બાદ 5 વર્ષનો ખામી જવાબદારી સમયગાળો પણ લાગુ રહેશે.આ પ્રોજેક્ટની ખાસિયત એ છે કે બાંધકામ, સંચાલન અને જાળવણીનો સંપૂર્ણ ખર્ચ ખાનગી કન્સેશનેરે ભોગવવાનો રહેશે. AMC તરફથી કોઈ મૂડી અનુદાન, વાર્ષિક એન્યુઇટી કે વાયાબિલિટી ગેપ ફંડિંગ આપવામાં આવશે નહીં.ખાનગી કંપનીને તેના રોકાણની વસૂલાત માટે FOB પર જાહેરાતના અધિકારો આપવામાં આવશે. દરેક માળખાની દૃશ્યમાન સપાટીના મહત્તમ 40 ટકા ભાગ પર જાહેરાતો મૂકવાની મંજૂરી રહેશે. જાહેરાતમાંથી મળતી વાર્ષિક આવકનો નક્કી કરાયેલ હિસ્સો AMCને પણ ચૂકવવાનો રહેશે.
FOBના સંચાલન અને જાળવણી માટે કન્સેશનેરે AMCની સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP)નું પાલન કરવું પડશે. તેમાં દિવસમાં બે વખત સફાઈ, લિફ્ટની ઓછામાં ઓછી 99 ટકા ઉપલબ્ધતા અને વર્ષ દરમિયાન કુલ લિફ્ટ ડાઉનટાઇમ 72 કલાકથી વધુ ન રહે તેની શરત સામેલ છે.દરેક FOB પર 12 કલાકની શિફ્ટમાં બે પ્રશિક્ષિત ઓપરેશન અને મેન્ટેનન્સ સ્ટાફ અથવા સુરક્ષા કર્મચારીઓ તૈનાત કરવામાં આવશે. ઉપરાંત, દર વર્ષે માળખાકીય આરોગ્ય નિરીક્ષણ ફરજિયાત રહેશે. જાળવણીના નિર્ધારિત ધોરણોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળતા બદલ દંડાત્મક કાર્યવાહી પણ થઈ શકે છે.
AMCના અધિકારીઓ તેમજ સ્વતંત્ર ઇજનેર અથવા પ્રોજેક્ટ મોનિટરિંગ કન્સલ્ટન્ટ દ્વારા બાંધકામથી લઈને સંચાલનના સમયગાળા સુધી સમગ્ર પ્રોજેક્ટની દેખરેખ રાખવામાં આવશે.
આ 10 સ્થળોએ બનશે આધુનિક FOB
જસોદાનગર ક્રોસ રોડ
નારોલ સર્કલ
જનપથ ટી-જંકશન
કૃષ્ણનગર
ઠક્કરનગર
IIM અને અંધજન મંડળ પાસે
GMDC ગ્રાઉન્ડ/સમરસ હોસ્ટેલ પાસે
વસ્ત્રાપુર તળાવ, શહીદ ચોક
અસારવા રેલ્વે ક્રોસિંગ
વોરાણા રોજા
આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા AMCનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શહેરના વ્યસ્ત ટ્રાફિકવાળા વિસ્તારોમાં રાહદારીઓ માટે વધુ સુરક્ષિત, સુલભ અને તમામ હવામાનમાં ઉપયોગી ક્રોસિંગ સુવિધા ઊભી કરવાનો છે. PPP મોડલના કારણે AMC પર સીધા મૂડી ખર્ચનો બોજ પણ ટાળી શકાશે, જ્યારે શહેરવાસીઓને આધુનિક અને લિફ્ટથી સજ્જ પદયાત્રી સુવિધા મળશે.