અમદાવાદ : દિન પ્રતિદિન હવા પ્રદુષણમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. અમદાવાદમાં ચાલુ વર્ષે હવા પ્રદુષણ ખૂબ વધ્યું છે. અમદાવાદમાં 2030માં યોજાનારી કોમનવેલ્થ ગેમ્સ પહેલા શહેર વ્યાપક સ્વચ્છ હવા અને ગ્રીન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોગ્રામને આગળ ધપાવી રહ્યું છે, જેમાં નાગરિક અધિકારીઓએ દેખરેખ, પરિવહન, કચરા વ્યવસ્થાપન અને શહેરી હરિયાળી પહેલમાં માપી શકાય તેવી પ્રગતિ નોંધાવી છે.જેને લઈ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) એ હવા ગુણવત્તા વ્યવસ્થાપન માટે સુઆયોજિત, ડેટા-આધારિત અને અમલીકરણ-કેન્દ્રિત અભિગમ અપનાવીને એક મજબૂત મોડેલ રજૂ કર્યું છે.
પ્રાપ્ત રિપોર્ટ મુજબ, અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા શહેરમાં લગભગ 140 બાંધકામ સ્થળોએ ડસ્ટ સેન્સર લગાવવામાં આવ્યા છે, જેની નિયમિત દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. 2024-25માં ઉલ્લંઘન બદલ 1.71 કરોડ રૂપિયાનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે 2025-26માં અત્યાર સુધીમાં 1.16કરોડ રૂપિયા વસૂલવામાં આવ્યા છે. સી એન્ડ ડી કચરાના વ્યવસ્થાપનમાં, 25 કલેક્શન સેન્ટરો વિકસાવવામાં આવ્યા છે, અને ગ્યાસપુર ખાતે 1,000 ટન પ્રતિ દિવસ પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટ કાર્યરત છે. ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં સમાન ક્ષમતાનો બીજો પ્લાન્ટ કાર્યરત થવાનું આયોજન છે.
મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા શહેરમાં પ્રદૂષણના સ્થાનિક સ્ત્રોતોને ઓળખી સૌથી વધારે હવા પ્રદુષણ ફેલાતાં કુલ 9 હોટસ્પોટ વિસ્તારો ઓળખી કાઢવામાં આવ્યા છે.જેમાં પિરાણા, રખિયાલ, રાયખડ, બોપલ, વટવા, એસ.પી.સ્ટેડિયમ, ચાંદખેડા, મણિનગરનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત 16 C&D વેસ્ટ કલેક્શન સેન્ટરો પણ છે. આ વિસ્તારોમાં વિશેષ મોનિટરિંગ સાથે ટાર્ગેટેડ એક્શન પ્લાન અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે. આ તમામ જગ્યા ઉપર એર ક્વોલિટી સુધારવા માટેના પગલાઓ લેવામાં આવી રહ્યા છે.
303 બગીચાઓ અને 118 શહેરી જંગલોના વિકાસ સાથે શહેરી હરિયાળીનો વિસ્તાર થયો છે, જેના કારણે શહેરનો હરિયાળો વિસ્તાર લગભગ 12.5 ટકા થયો છે.શહેરવ્યાપી વૃક્ષારોપણ અભિયાન હેઠળ 2024-25માં ચાર મિલિયનથી વધુ છોડ વાવવામાં આવ્યા હતા.AMC અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રીય સ્વચ્છ હવા કાર્યક્રમ હેઠળ પ્રાપ્ત થયેલા રૂ. 652.22 કરોડમાંથી 95.69 ટકાનો ઉપયોગ થઈ ચૂક્યો છે, જે આયોજન અને અમલીકરણ વચ્ચે ગાઢ સંકલન દર્શાવે છે કારણ કે અમદાવાદ સ્વચ્છ હવા અને ટકાઉ શહેરી વિકાસ તરફ કામ કરે છે.
અમદાવાદની જાહેર પરિવહન વ્યવસ્થા સ્વચ્છ ઉર્જા તરફ વળી ગઈ છે, જેમાં તમામ 1,250 એએમટીએસ અને બીઆરટીએસ બસો સ્વચ્છ ઇંધણ પર કાર્યરત છે, જેમાં 1,052 સીએનજી અને 207 ઇલેક્ટ્રિક બસોનો સમાવેશ થાય છે. શહેરમાં 128 ઇલેક્ટ્રિક વાહન ચાર્જિંગ સ્ટેશન પણ છે, જે સૌર-સંચાલિત સુવિધાઓ દ્વારા સમર્થિત છે.